Pagina's

vrijdag 19 februari 2016

Prelude

Context

HBO beroepsonderwijs verpleegkunde leidt toekomstige verpleegkundigen op. De toekomst vraagt veel van de verpleegkundige. Maatschappelijke veranderingen, technologische ontwikkelingen en e-health stellen andere eisen aan de gezondheidszorg (Lambregts, Grotendorst, & Merwijk, 2015). De verzorgingsstaat verandert in een participatiemaatschappij. De druk op het sociale stelsel neemt verder toe door demografische ontwikkeling waarbij de potential support ratio een weergave is van de grijze druk die alleen nog maar toe zal nemen in de westerse maatschappij, waaronder Nederland (Herrmann, Michel, & Robine, 2010). In die participatiemaatschappij zal steeds meer belang gehecht worden aan gezond blijven en deelname aan de maatschappij ondersteund door het gedachtengoed van Huber (2011) waarbij zelfmanagement belangrijk element is. Eén van de maatregelen van de overheid om de zelfmanagement van de bevolking te ondersteunen is de inzet van e-health. Minister Schippers heeft in een kamerbrief (E. Schippers, 2014) drie ambities geformuleerd: chronisch zieken hebben toegang tot hun medische informatie via mobiele apps of internetapplicaties, zij kunnen zelf metingen uitvoeren en digitale monitoring op afstand door de zorgverlener is hierbij mogelijk, domotica en beeldbellen is 24/7 mogelijk. Dit alles draagt er toe bij dat de mensen langer thuis kunnen blijven wonen.

Toekomstverkenning

Deze toekomstverkenning is gericht op de situatie in 2030 waarbij scenario’s geschetst worden in een kwadranten stelsel langs twee beïnvloedende trends. Bij die trends worden drijvende krachten uitgewerkt (Benammar et al., 2006; Raessens, 2011). De trends zijn: nieuwe media/ICT en culturele diversiteit. Beide worden op een as geplaatst met uitwerking van de extremen wat leidt tot een beschrijving van vier verschillende scenario’s.
De trend culturele diversiteit wordt uitgewerkt naar de extremen: inclusieve samenleving versus gesegregeerde samenleving. Hierbij valt te denken aan herkomst, leeftijd, sociaal economische status, gezondheid, opleidingsniveau, arbeidsparticipatie, (digitale) geletterdheid, traditie, religie.
De trend nieuwe media/ICT wordt uitgewerkt naar de extremen: persoonlijk versus gezamenlijk. Toelichting hierbij is dat de toegenomen mogelijkheden ten dienste kunnen staan van de persoonlijke identiteit, ontwikkeling, ontplooiing en succes of daartegenover vooral hun toepassing kennen in connectiviteit, algemeen nut, toegankelijk voor iedereen, gebruik van ‘big data’ voor iedereen.

Werkwijze in 8 stappen

In de analysefase(Benammar et al., 2006) is een divergente benadering vorm gegeven door in het leerteam te brainstormen over mogelijke trends en de drijvende krachten vanuit ieders eigen context en met een diversiteit aan zienswijze / paradigma’s. Door middel van een groepsblog houden we elkaar op de hoogte van onze vorderingen en bijdrages aan het groepsproces. http://mligamecraft.blogspot.nl/ Een grote hoeveelheid bronnen ondersteunen deze verkenning. Lokale netwerken en social media wordt benut in het op de hoogte raken van de ‘what’s hot and what’s not’ ideeën over de toekomst. Mijn contact met iFontys ( een innovatienetwerk binnen Fontys Hogeschool), uitbreiding van twitternetwerk, deelname aan de conferentie Mediawijs van Fontys en deelname aan een webinar van Wilfred Rubens over trends in e-learning en een brede verkenning van literatuur en rapporten van belangenorganisatie en overheid dragen bij aan dit divergente proces. Bij dit divergente proces is gewerkt aan een conceptmap in het programma Mindjet Mindmanager.
In de ontwikkelfase wordt een uitwerking gemaakt van vier mogelijke scenario’s waarbij impact en mate van onzekerheid meegenomen worden in het definiëren van de assen. Een scenario wordt eerst in een (beeld) verslag als situatieschets weergegeven. Daarna wordt middels back casting onderbouwing aangegeven bij de drijvende krachten die tot het scenario hebben geleid. Het verleden dat heeft geleid tot de geschetste scenario wordt gereconstrueerd waarbij belangrijke gebeurtenissen en personen bepalend zijn geweest. Een brede verkenning wordt verkregen door middel van DSTEP (demografie, samenleving, technologie, economie en politiek) als relevante gebieden te onderzoeken.
De te schetsen scenario’s, de mate van onzekerheid, de impact en de redenering die door middel van back casting opgebouwd worden zijn vooral een uiting van een divergent proces. He gedachtengoed is veranderbaar; verandering is de enige constante. Bij de uitwerking van de trends en drijvende krachten zijn vooral losse fragmenten opgenomen die niet tot één redeneerlijn worden verbonden. Dit is bewust zo gedaan om vrijheid van gedachten te waarborgen. De fragmenten zijn afkomstig van lokale instanties, onderwijsinstellingen, landelijke adviesorganen en beleidsmakers, overheidsinstanties en ook internationale instellingen die zich bezig houden met ontwikkelingen op het gebied van bevolkingsvraagstukken, onderwijs en werk. Daarnaast zijn er recente publicaties via twitter en blogs van mensen die zich al langere tijd bezig houden met onderwijs en de ontwikkelingen op ICT en in het algemeen gebruikt. Ter validering zijn ze voorgelegd aan de leden van leerteam G@meCr@ft  en aan een collega die participeert in een innovatienetwerk.

Geïnspireerd door Jef Staes(2013) is het belangrijk om in de shifts van paradigma van 2D naar 3D geen beperkingen op te nemen doordat een redeneerlijn al vastgesteld wordt. Juist de flexibiliteit en vermogen tot adaptatie is een belangrijk vermogen in de toekomst. Nu is er de mogelijkheid voor ieder nieuw element om op een unieke manier verbinding te maken met de bestaande elementen waardoor een nieuwe redenering ontstaat.
 De verantwoording om in dit voorliggende geval het divergent denkproces uit te werken en niet in de valkuil van convergentie te stappen heeft ook een filosofische grond. Ik voel me geen gewillig schaap dat zich door anderen laat leiden en zelf onmondig is. Ruimte in eigen gedachten en redenering past bij het verlichtende en verduidelijkende proces van enlightenment. Dit wordt geïllustreerd door Kant’s idee van Sapere aude: ‘Durf te denken’. Een quote van John H. Schaar geeft ook de ruimte om het proces open en creatief te benaderen. Een iteratieve manier van werken in het leerteam G@meCr@ft biedt een goede voedingsbodem om de bestemming samen te ontdekken en laat ruimte voor persoonlijke ontdekkingen.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten